ลวดเชื่อมเป็นวัสดุเติมที่หลอมรวมกับโลหะชิ้นงานเพื่อสร้างแนวเชื่อม มีทั้งแบบก้านและแบบม้วน แต่ละประเภทออกแบบมาให้ใช้กับกระบวนการเชื่อม เครื่องเชื่อม วัสดุ และลักษณะงานต่างกัน ลวดเชื่อมที่พบได้บ่อยแบ่งเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ ลวดเชื่อมธูป ลวดเชื่อม MIG ลวดเติม TIG และลวดเชื่อมไส้ฟลักซ์

การเลือกลวดจึงไม่ควรดูเพียงขนาดหรือยี่ห้อ ต้องตรวจชนิดโลหะ เครื่องที่ใช้ ความหนาชิ้นงาน ท่าเชื่อม สภาพพื้นที่ และข้อกำหนดของงานร่วมกัน โดยเฉพาะงานโครงสร้าง งานซ่อมเครื่องจักร หรืองานผลิตที่ระบุรหัสลวดไว้ในแบบ

ลวดเชื่อม 4 ประเภทต่างกันอย่างไร

 

ประเภทลวดเชื่อม	ลักษณะ	ใช้กับเครื่อง	เหมาะกับงาน
ลวดเชื่อมธูป	ลวดก้านที่มีฟลักซ์หุ้มภายนอก	เครื่องเชื่อม MMA หรือ ARC	งานซ่อม งานก่อสร้าง งานโครงสร้างและงานนอกสถานที่
ลวดเชื่อม MIG	ลวดตันแบบม้วน ป้อนต่อเนื่องผ่านปืนเชื่อม	เครื่องเชื่อม MIG/MAG	งานประกอบเหล็ก อู่รถ งานเฟอร์นิเจอร์และสายการผลิต
ลวดเติม TIG	ลวดตันแบบก้าน ผู้เชื่อมเติมลงในบ่อหลอมแยกจากหัวเชื่อม	เครื่องเชื่อม TIG	งานสเตนเลส งานท่อ งานบางและงานที่ให้ความสำคัญกับแนวเชื่อม
ลวดเชื่อมไส้ฟลักซ์	ลวดแบบม้วน มีฟลักซ์อยู่ภายใน	เครื่องเชื่อมที่รองรับ FCAW หรือ MIG บางรุ่น	งานกลางแจ้ง งานโครงสร้างและงานที่ต้องการอัตราเติมเนื้อสูง

หมายเหตุ: ตารางนี้แบ่งตามลวดที่ใช้งานทั่วไป นอกจาก 4 ประเภทหลักนี้ ยังมีลวดเชื่อมเฉพาะทาง เช่น ลวดเชื่อมเหล็กหล่อ, ลวดพอกผิวแข็ง, ลวดอลูมิเนียม, และลวดสเตนเลสเกรดพิเศษอีกหลายประเภท แต่ยังอยู่ภายใต้กระบวนการเชื่อมและรูปแบบการป้อนลวดข้างต้น

เจาะลึกคุณสมบัติและการใช้งานของลวดเชื่อมแต่ละประเภท 

ลวดเชื่อมธูปเหมาะกับงานซ่อมและงานภาคสนาม

ลวดเชื่อมธูป หรือ ลวดเชื่อมหุ้มฟลักซ์ เป็นก้านโลหะที่มีสารพอกหุ้มภายนอก เมื่อเกิดอาร์ก แกนลวดจะหลอมเป็นเนื้อเชื่อม ส่วนสารพอกจะสลายตัวเป็นแก๊สปกคลุมบ่อหลอมและเกิดสแลก (Slag) ช่วยป้องกันสิ่งแปลกปลอมจากอากาศ 

• จุดเด่น: ไม่ต้องใช้ถังแก๊ส อุปกรณ์น้อย เคลื่อนย้ายง่าย ทนแรงลมได้ดี เหมาะกับงานภาคสนาม
• เหมาะกับ: งานซ่อมบำรุง, งานโครงสร้างเหล็ก, งานก่อสร้าง และงานเกษตรกรรม
• ข้อจำกัด: ต้องหยุดสลับเปลี่ยนก้านลวดบ่อย เกิดสะเก็ดไฟ (Spatter) มาก และต้องเคาะทำความสะอาดสแลกหลังเชื่อม
• รหัสที่พบบ่อย: E6013 (สำหรับงานเหล็กทั่วไป เชื่อมง่าย) และ E7018 (สำหรับงานโครงสร้างทนแรงดึงสูง/ไฮโดรเจนต่ำ)

ลวดเชื่อม MIG เหมาะกับงานที่ต้องเชื่อมต่อเนื่อง

ลวดเชื่อม MIG/MAG เป็นลวดตันที่ม้วนอยู่บน Spool และถูกป้อนผ่านปืนเชื่อมโดยอัตโนมัติ ลวดทำหน้าที่เป็นทั้งตัวนำกระแสและโลหะเติม จึงเดินแนวเชื่อมได้ต่อเนื่อง ลดเวลาหยุดเปลี่ยนลวด 

• จุดเด่น : เชื่อมได้รวดเร็ว ให้ผลผลิตสูง แนวเชื่อมเรียบสวย สะเก็ดไฟน้อย 
• เหมาะกับ : งานผลิตชิ้นส่วน งานประกอบเหล็ก เฟอร์นิเจอร์โลหะ อู่รถบรรทุก และโรงงานที่เชื่อมงานรูปแบบเดิมซ้ำหลายชิ้น
• ข้อจำกัด: ต้องใช้แก๊สปกคลุม เช่น CO2 หรือ Argon Mix ทำให้ไม่เหมาะกับการเชื่อมกลางแจ้งที่มีลมพัด
• รหัสที่พบบ่อย: ER70S-6 (สำหรับงานเหล็กคาร์บอนทั่วไป) โดยต้องเลือกขนาดลวด (0.8, 0.9, 1.2 มม.) ให้ตรงกับชุดลูกกลิ้งและ Contact Tip ของเครื่อง

ลวดเติม TIG ใช้แยกจากทังสเตน

ลวดเชื่อม TIG ที่ใช้กันทั่วไปมักหมายถึงลวดเติมแบบก้าน ผู้เชื่อมถือก้านลวดแยกจากหัวเชื่อมแล้วค่อย ๆ เติมลงในบ่อหลอม ส่วนแท่งทังสเตนภายในหัวเชื่อมทำหน้าที่สร้างอาร์กและไม่ควรหลอมเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของแนวเชื่อมระหว่างการทำงานปกติ ทั้งสองอย่างจึงเป็นคนละชิ้นและเลือกจากคนละเกณฑ์

• จุดเด่น: ควบคุมความร้อนและปริมาณเนื้อเชื่อมได้ละเอียดสูงสุด แนวเชื่อมประณีต สะอาด ไม่มีสแลก
• เหมาะกับ: งานสเตนเลส, งานท่อแรงดัน, งานถังโลหะ, งานอลูมิเนียม และงานตกแต่งที่เน้นความสวยงาม
• รหัสที่พบบ่อย: ER308L / ER316L (สำหรับสเตนเลส) และ ER4043 / ER5356 (สำหรับอลูมิเนียม)
• ข้อควรจำ: ลวดเติม TIG และ แท่งทังสเตน เป็นคนละอย่างกัน ทังสเตนทำหน้าที่สร้างอาร์ก ส่วนลวดเติมทำหน้าที่เติมเนื้อเชื่อม  ลวดเติมมีหลายเกรดตามโลหะฐาน เช่น ER308L และ ER316L สำหรับงานสเตนเลสบางประเภท หรือ ER4043 และ ER5356 สำหรับอะลูมิเนียมบางเกรด

การเลือกลวดสเตนเลสหรือลวดอะลูมิเนียมควรตรวจเกรดของชิ้นงาน สภาพการใช้งาน และข้อกำหนดด้านการกัดกร่อนก่อน เพราะโลหะในกลุ่มเดียวกันอาจต้องใช้ลวดเติมต่างเกรดกัน

ลวดเชื่อมไส้ฟลักซ์และลวดไม่ใช้แก๊สต่างกันยังไง 

ลวดเชื่อมไส้ฟลักซ์มีลักษณะเป็นลวดม้วนและมีสารฟลักซ์อยู่ภายใน แบ่งได้เป็นสองกลุ่ม ได้แก่ แบบปกป้องตัวเอง ซึ่งไม่ต้องใช้แก๊สภายนอก และแบบใช้แก๊สปกคลุม ซึ่งยังต้องต่อถังแก๊สระหว่างเชื่อม การเห็นคำว่า Flux Core จึงยังสรุปไม่ได้ทันทีว่าใช้งานโดยไม่ใช้แก๊ส

แบบปกป้องตัวเองเหมาะกับงานกลางแจ้งหรืองานที่ลมอาจพัดแก๊สปกคลุมออกจากแนวเชื่อม ส่วนแบบใช้แก๊สพบได้ในงานผลิตและงานโครงสร้างที่ต้องการอัตราเติมเนื้อสูง ลวดทั้งสองแบบสร้างชั้นสแลกบนแนวเชื่อมและต้องทำความสะอาดหลังเชื่อม ต่างจากลวดตัน MIG ที่ไม่มีฟลักซ์อยู่ภายใน

ก่อนนำลวดไส้ฟลักซ์ไปใส่เครื่อง MIG ควรตรวจคู่มือเครื่อง ขั้วไฟ ขนาดลวด ลูกกลิ้งและช่วงกระแสที่รองรับ ลวดชนิดนี้มีโครงสร้างนิ่มกว่าลวดตัน การใช้แรงกดลูกกลิ้งหรือร่องลูกกลิ้งไม่เหมาะสมอาจทำให้ลวดเสียรูปและป้อนสะดุดได้

เช็กลิสต์ 5 ข้อ วิธีเลือกลวดเชื่อมให้เหมาะกับงานต้องดูอะไรบ้าง

• ประเภทเครื่องเชื่อม
  เครื่อง MMA ใช้ลวดธูป เครื่อง MIG/MAG ใช้ลวดม้วน ส่วนเครื่อง TIG ใช้ทังสเตนสร้างอาร์กและเติมลวดก้านแยก เครื่องที่เชื่อมได้หลายกระบวนการควรตรวจอุปกรณ์ที่ติดตั้งอยู่ด้วย ไม่ควรเลือกจากชื่อโหมดบนหน้าตู้เพียงอย่างเดียว

• วัสดุและสภาพการใช้งานของชิ้นงาน
  ลวดสำหรับเหล็กคาร์บอน สเตนเลส อะลูมิเนียม และเหล็กหล่อมีส่วนผสมต่างกัน นอกจากเชื่อมโลหะให้ติดกันแล้ว ลวดยังต้องรองรับแรง อุณหภูมิ การสึกหรอ และการกัดกร่อนที่ชิ้นงานต้องเจอระหว่างใช้งาน

• ขนาดลวดและกำลังเครื่อง
  ลวดขนาดเล็กช่วยควบคุมความร้อนบนงานบาง ส่วนงานหนาหรืองานที่ต้องเติมเนื้อเชื่อมมากอาจใช้ลวดขนาดใหญ่ขึ้น ควรตรวจช่วงกระแสของเครื่อง ชุดป้อนลวด ลูกกลิ้ง และอุปกรณ์ปลายปืนร่วมกัน

• สภาพพื้นที่ทำงาน
  งานในอาคารที่ควบคุมลมได้เหมาะกับ MIG หรือ TIG ซึ่งอาศัยแก๊สปกคลุม ส่วนงานกลางแจ้งอาจใช้ลวดธูปหรือลวดไส้ฟลักซ์แบบปกป้องตัวเองได้สะดวกกว่า

• ข้อกำหนดของงาน
  งานโครงสร้างและงานที่มีมาตรฐานกำกับต้องตรวจรหัสลวด ท่าเชื่อม ขั้วไฟ คุณสมบัติทางกล และเอกสารผลิตภัณฑ์ตามข้อกำหนดของโครงการ

KOVET มีประสบการณ์ด้านเชื่อมและตัดกว่า 39 ปี พร้อมกลุ่มสินค้าตั้งแต่ลวดเชื่อม อุปกรณ์ ไปจนถึงเครื่องเชื่อมและเครื่องจักร ลูกค้าจึงสามารถตรวจความเข้ากันของลวด เครื่อง แก๊สและอุปกรณ์ประกอบจากข้อมูลหน้างานเดียวกัน ลดโอกาสเลือกลวดถูกประเภทแต่ใช้กับเครื่องหรือชิ้นงานไม่ได้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ลวดเชื่อมมีกี่ประเภท

ลวดเชื่อมที่พบได้บ่อยแบ่งเป็น 4 ประเภท ได้แก่ ลวดเชื่อมธูป ลวดเชื่อม MIG ลวดเติม TIG และลวดเชื่อมไส้ฟลักซ์ แต่ละประเภทใช้กับเครื่องและกระบวนการเชื่อมต่างกัน ภายในแต่ละกลุ่มยังแบ่งตามวัสดุ รหัสลวด ขนาดและคุณสมบัติของแนวเชื่อมได้อีก

เลือกลวดเชื่อมยังไงให้เหมาะกับงาน

ให้ตรวจเครื่องเชื่อมก่อน ตามด้วยวัสดุและเกรดของชิ้นงาน ความหนา ท่าเชื่อม สภาพพื้นที่ และข้อกำหนดในแบบ หากงานระบุรหัสลวดหรือมาตรฐานไว้ ควรยึดข้อมูลนั้นแทนการเลือกจากความคุ้นเคยหรือราคาลวดเพียงอย่างเดียว

เครื่องเชื่อม MMA ใช้ลวดอะไร

เครื่องเชื่อม MMA หรือ ARC ใช้ลวดเชื่อมธูปที่มีสารพอกหุ้ม เช่น E6013 หรือ E7018 ขนาดลวดและรหัสที่ใช้ต้องสัมพันธ์กับช่วงกระแสของเครื่อง วัสดุ ความหนา ท่าเชื่อมและข้อกำหนดของงาน

เครื่องเชื่อม MIG ใช้ลวดไส้ฟลักซ์ได้ไหม

ใช้ได้เฉพาะเครื่องที่รองรับลวดไส้ฟลักซ์และสามารถตั้งขั้วไฟ ชุดป้อนลวด รวมถึงค่าการเชื่อมตามที่ผู้ผลิตลวดกำหนด ลวดไส้ฟลักซ์มีทั้งแบบใช้แก๊สและไม่ใช้แก๊ส จึงต้องตรวจชนิดลวดก่อนติดตั้ง

ลวด TIG กับทังสเตนเป็นอย่างเดียวกันไหม

ไม่ใช่อย่างเดียวกัน ลวด TIG เป็นลวดเติมที่หลอมลงในบ่อเชื่อม ส่วนทังสเตนอยู่ในหัวเชื่อมและใช้สร้างอาร์ก โดยปกติไม่ควรหลอมรวมเข้าไปในแนวเชื่อม การเลือกทั้งสองอย่างต้องพิจารณาแยกกันตามวัสดุและกระแสที่ใช้

ลวดเชื่อมเก็บไว้นานแล้วยังใช้ได้ไหม

ต้องตรวจสภาพบรรจุภัณฑ์ ความชื้น สนิมและข้อกำหนดการเก็บของลวดแต่ละชนิด ลวดธูปไฮโดรเจนต่ำมีข้อกำหนดการเก็บและอบต่างจากลวดทั่วไป ส่วนลวดม้วนที่ขึ้นสนิมหรือมีสิ่งสกปรกอาจป้อนสะดุดและทำให้อะไหล่ภายในปืนเชื่อมสึกเร็วขึ้น

ข้อมูลประเภทลวดและหลักการใช้งานตรวจจากเอกสารของ Miller Electric เรื่อง Stick, MIG, TIG และ Flux-Cored, คู่มือ MIG และ คู่มือ Flux-Cored ครับ